Yayınlar

Asansör kontrolü nasıl yapılır ?

Resmi Gazete’de yayınlanan Asansör Yönetmeliği’nde konu şu şekilde yer alır:

Madde 24 “Her asansör işletmeye alınmadan evvel sürekli kontrol altında tutulabilmesi için muhakkak bakım ve onarım sorumluluğu taşıyacak bir asansör firması ile yazılı anlaşmaya bağlanacaktır. Bu firma genelde asansörü tesis eden firma olabileceği gibi bakımcı firma da olabilir. Ancak garanti süresi içinde bakımcı firma muhakkak asansörü yapan firma olmalıdır.

 

HER BAKIMDA YAPILMASI GEREKLİ İŞLEMLER
– Makine dairesinin temizlenmesi,
– Makine / Motor temizliği ve ekipman lastiği kontrolü,
– Yağ ve rulman gresi seviye kontrolü ve temizlenmesi,
– Motor kontaktörlerinin kontrolü ve temizlenmesi,
– Kumanda panosunun kontrolü ve temizlenmesi,
– Motor fren ayarının kontrolü ve (gerekiyorsa) ayarı,
– Kapıların menteşe, kilit ve fiş kontaklarının kontrolü,
– Otomatik kapı kat ve kabin eşiklerinin temizlenmesi,
– Kabin üstü Revizyon anahtarının kontrolü,
– Kabin ALARM ve DUR (varsa) buton/düğmesinin kontrolü,
– Kabin üstü platformunun temizlenmesi,
– Göstergelerin, yön ışıklarının, butonyerlerin işlerliği ve tüm ampullerin kontrolü,
– Taşıyıcı çelik halatların kuyu boyunca kontrolü,
– Kabin ve Karşı Ağırlık yağdanlıklarının yağ seviyesinin kontrolü ve (gerekirse) bunların tamamlanması,
– Kabin ve Karşı Ağırlık yağdanlıklarının (gerekirse) ayarı,
– Motor milinde boşluk kontrolü,
– Katta durma hassasiyetinin kontrolü ve (gerekirse) ayarı,
– Aşırı yük sisteminin kontrolü,
– Kabin içi acil durum haberleşme, aydınlatma ve imdat sisteminin kontrolü,
– Yangın söndürme cihazının yerinde ve çalışır olduğunun kontrolü,
– Kat ve kabin içi işletme talimatlarının kontrolü.

 

 

ASANSÖRÜN KONTROLÜ

 

1. KUYU-KUYU ALT BOŞLUĞU

    • Kuyunun alt kısmında, tampon, kılavuz ray kaideleri ve drenaj tertibatı bulunmalıdır. Kuyu alt boşluğunun dışında düzgün ve mümkün olduğu kadar yatay tabanı olmalıdır. Kılavuz raylar, tamponlar, ara bölmeler vb. montajından sonra dahi kuyu alt boşluğuna su sızması engellenmiş olmalıdır.
    • Kuyu duvarları, tabanı ve tavanı en azından, güvenlik tertibatının çalışması sırasında kılavuz raylar, dengesiz yükler, tamponlar veya dengeleme halatı gergi tertibatından kaynaklanan yüklere dayanabilecek yeterli mekanik dayanıma sahip olmalıdır. Kuyu tabanı, duvarları ve tavanı, toz oluşmasına katkısı olmayan, yanmaz ve dayanıklı malzemeden yapılmalı, yeterli mekanik dayanıma sahip olmalıdır.
    • Durak kapısı dışında kuyuya giriş kapısı varsa (kuyu alt boşluğu derinliğinin 2.5 m’yi aşması ve bina projesinin buna elverişli olması halinde) asansörün çalışması ancak bu kapının kapalı olması halinde olanaklı olmalıdır.
    • Asansör duvarları tabandan tavana kadar tuğla, beton perde, çelik konstrüksiyon ve benzeri ateşe dayanıklı malzeme ile yapılmış olmalıdır. Çelik konstrüksiyon yapılması halinde kaplama malzemesi olarak metal levha kullanılabilir.
    • Asansör duvar malzemesi olarak ahşap malzeme kullanılmamalıdır
    • Asansör boşlukları başka amaçlar için kullanılmamalıdır. Buna uymayan donanım mümkünse kaldırılmalı, mümkün değilse asansör sistemine zarar vermeyecek şekilde güvenlik içine alınmalıdır.
  • Asansör boşluğu asansörle ilgisi olmayan hacimlerin havalandırılması için kullanılmamalıdır.

 

 

a) TEMİZLİK-RUTUBET: 

Kuyu dibi temiz olmalı, yanıcı ya da yanmayı hızlandırıcı maddeler bulunmamalı, kuyu dibinde su olmamalı, rutubet bulunmamalıdır.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 1
Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 3
Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 5

b) KUYU AYDINLATMASI-PRİZ:

  • Kuyu, gerektiğinde kullanılmak üzere ve tüm kat kapıları kapalı olduğunda boşluğun içi rahatça görülebilecek şekilde aydınlatılmalıdır. Kuyu içinde en alttan 1 m, en üstten 0,5 m mesafede, en az 7 m’de bir aydınlatma bulunmalıdır. Kuyu dibinde en alt aydınlatma armatürünün yanında bir adet priz bulunmalıdır. Kuyu dibi prizi harici tipte olmalı, damlayan suya karşı korunmuş olmalı, zeminden en az 1 m yükseklikte monte edilmelidir. Etanş bir tesisat ile döşenmiş olmalı, kablo kesitleri yeterli olmalıdır(en az 3*2,5 mm2).
  • Aydınlatma tesisatı sonuna konmuş ise sigorta değeri 10 A i geçemez. Aydınlatma armatürlerinin yapıları ve tesisatın döşeniş şeklinin uygunluğu incelenmeli, tesisat etanj olmalıdır. Kabin, kuyu, makina daireleri aydınlatma devreleri makinayı besleyen devreden bağımsız olmalıdır. Bu aydınlatma devreleri ya ayrı bir besleme hattıyla ya da ana şalter veya şalterlerin giriş tarafından ayrılan bir hatla beslenmek suretiyle yapılabilir. Her şart altında kaçak akım rölesinde geçmek zorundadırlar.

 

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 7

c) KUYU İÇİ ELEKTRİK TESİSATI-DUR BUTONU:

  • Kuyu içi elektrik tesisatı, bağlantılar, klemensler ve konnektörler, bu amaç için yapılan pano, buat veya tabloların içinde bulunmalıdır. Kesintisiz bir mekanik koruma sağlamak için iletken ve kabloların koruyucu kılıfları, şalter kutuları veya cihazların içine kadar sokulmalı veya uygun bir rakor içinde son bulmalıdır. Eğer hareketli parçalar veya muhafazaların keskin kenarları nedeniyle bir zedelenme tehlikesi varsa, elektrik güvenlik tertibatına giden iletkenler mekanik olarak korunmalıdır.
  • Makina, makara dairesi ve asansör kuyusunda kullanılan iletken ve kablolar (kabin bükülgen kablosu hariç) TS standartlarındaki tiplerden seçilmeli, metal veya plastikten mamul boru veya kanallar içinde tesis edilmelidir. Kapılarda bulunan elektrik emniyet tertibatına ait iletkenlerin kesit alanı 0.75 mm2 den az olmamalıdır. Emniyet kontaklarının gerilim altındaki kısımları koruyucu bir muhafaza içinde olmalıdır. İletken malzemenin aşınması kontakların kısa devre olmasına yol açmamalıdır.
  • Kuyu içinde çalışma veya temizlik yapılması anında kuyu içindeki kişinin güvenliğinin sağlanması için, kuyu alt boşluğuna giriş kapısından kolaylıkla erişilebilecek, asansörün devre dışı bırakılabileceği ve devre dışında tutulabileceği bir durdurma şalteri bulunmalı, amacına uygun olarak çalıştığı test edilmelidir. Bu butonun kuyu içindeki hareketli parçalardan yeterli güvenlik mesafesinde ve kolaylıkla erişebilecek bir yüksekliğe monte edilmiş olması gerekir. Tesisat etanş çekilmelidir.

 

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 9

d) SEPERATÖR:

• Bir kuyuda birden fazla asansör bulunması halinde, kuyu tabanından 2.5 m yüksekliğe kadar bölme yapılmış olmalıdır. Eğer asansörün hareketli kenarının, bitişik asansörün hareketli kısmına (kabin veya karşı ağırlık) olan yatay uzaklığı 30 cm’den az ise seperatör kuyu boyunca tesis edilmelidir.

 

2. REGÜLATÖR (Kuyu Dibi)

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 11

a) REGÜLATÖR AĞIRLIĞI-YAYI: 

Regülatör ağırlığı tabana oturmuş olmamalı, mafsal bağlantılı olmalı ya da gerdirme yayı fonksiyonel olmalıdır. Regülatör ağırlığı, germe fonksiyonunu yerine getirmelidir.

b) REGÜLATÖR HALATI VE MAKARASI : Hız regülatörü bir gergi makarasıyla gerilmelidir. Çok esnek bir halatla (min. 6 mm çap) tahrik edilmelidir. Regülatör halatı güvenlik tertibatından kolayca sökülebilir olmalıdır. Güvenlik tertibatının çalışması sırasında regülatör halatı ve bunun bağlantıları, frenleme mesafesinin normalden fazla olması durumunda dahi kopmamalıdır. Regülatör halatı gevşek olmamalı, halatta tellenme ve deformasyon olmamalıdır.Reğülatör halatı makarası çapı halat çapının en az 30 katı olmalıdır.

3. TAMPONLAR

  • Tamponlar kabin ve karşı ağırlığın en alt hareket sınırına yerleştirilmelidir. Tamponlar, kabin iskeletinin altına tespit edilmeleri halinde kabinin hareket mesafesi sonunda en az 0.5 m yükseklikteki bir kaideye çarpmalıdır. Tampon, kabin ya da karşı ağırlığın vuruşlarını esneyerek karşılayan ve şekil değiştirebilen bir durdurma elemanıdır. Hidrolik tampon, yüklü kabin ya da karşı ağırlığın kinetik enerjisini yutan ve çarpmadan sonra kabinin tampon üzerinden kaldırılmasıyla otomatik olarak eski durumuna gelen hidrolik pistonlu tampondur. Yaylı tampon, kabin, yüklü kabin veya karşı ağırlığın kinetik enerjisini yaylı bir düzenle karşılayan tampondur.
  • Hidrolik tamponların kullanılması durumunda hidrolik seviyesinin kontrolü kolayca yapılabilmelidir.

 

1.6 m/sn’den büyük hızlı asansörlerde hidrolik tampon bulunmalı ve tampon switchi aranmalıdır. Tamponlar kabin ve karşı ağırlığın alt kısmına da monte edilmiş olabilir. Bu durumda kabin en alt durak hizasına geldiğinde tampon uç noktası ile asansör çarpma kaidesi arasında en az 50 cm boşluk bulunmalıdır.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 13

Kabin en üst durak hizasında iken karşı ağırlık tamponunun uç noktası ile asansör boşluğu tabanı arasında en az 50 cm bulunmalıdır. Kuyu içinde karşı ağırlığın altına insan geçişinin engellendiği durumlarda beton kaide aranmaz.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 15

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 17

a) KABİN ALTI TAMPONLARI (*): 

Kabinin altına gelecek şekilde, çarpma kirişlerini karşılamalı, sabitlenmesi uygun olmalı, tek tampon kullanıldığında kabin iskeletinin dikey simetri ekseni altına gelecek şekilde, birden fazla tampon varsa yerleştirmenin simetrik olduğu kontrol edilmelidir.

b) KARŞI AĞIRLIK TAMPONLARI (*): 

Karşı ağırlık tamponları, karşı ağırlığın altına gelecek şekilde, çarpma kirişlerini karşılamalı, sabitlenmesi uygun olmalı, birden fazla tampon varsa yerleştirmenin simetrik olduğu kontrol edilmelidir. Karşı ağırlık ile tampon arasındaki mesafe kontrol edilmeli, üst kesicinin kesme mesafesi dikkate alınmalıdır.

 

4. KABİN ALTI

a) TAMPON ÇARPMA KİRİŞİ-PLAKASI (*): 

Kabin altında tampon çarpma kirişleri uygun şekilde sabitlenmiş olmalıdır. Kiriş ve plakalar uygun kalınlıkta olmalı, tampon çarpma kirişleri yeterli uzunlukta olmalı ve tamponları karşılamalıdır.

b) KABİN VE KABİN ALTI MALZEMESİ: 

Kabin tamamen deliksiz duvarlar, taban ve tavan ile çevrelenmiş olmalıdır. Yalnız şu açıklıklara izin verilebilir: Normal kabin girişleri, imdat kapıları ve kapakları, havalandırma menfezleri. Duvarlar, taban ve tavan yeterli bir mekanik dayanıma sahip olmalıdır.

Kabin konstrüksiyonu (iskelet, patenler, duvarlar, taban ve tavan) normal işletmede güvenlik tertibatının çalışmasında veya kabinin tamponlara çarpmasında maruz kaldığı kuvvetlere dayanacak bir mekanik yapıya sahip olmalıdır. Kabin duvarları, tavanı, tabanı gerek çok kolay yanabilme ve gerekse çıkabilecek gaz ve dumanın cinsi ve miktarı itibariyle tehlikeli olabilecek malzemeden yapılmamalıdır.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 19

c) KUMANDA KABLOSU: 

Kumanda kablosu yırtık olmamalı, uygun montaj yapılmalıdır. Mutlaka muhafazalı flexible kablo kullanılmalı ve dahili kablo kullanılmamalıdır. Sabitlenmesi keskin olmayan sabit takozlarla yapılmalıdır.

d) PATENLER: 

Patenlerin ayarları yapılmış olmalı, patenlerde aşınma olmamalıdır. Her kabin iskeletinde ikisi taban ikisi tavan hizasında olmak üzere en az dört kılavuz ray pabucu bulunmalıdır. Ray pabuçları veya bunların elemanları kolaylıkla sökülüp değiştirilebilmelidir.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 21

e) KOROZYON DURUMU: 

Kabinin çelikten yapılmış kısımları korozyona dayanıklı bir malzeme ile boyanmalı, korozyon ya da korozyon başlangıcı görülmemelidir.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 23

f) CİVATA BAĞLANTILARI: 

Civatalar uygun monte edilmiş olmalıdır. Civata bağlantıları eksiksiz olmalı, gevşek bağlantı bulunmamalıdır.

5. KABİN

a) KABİN İÇİ VE TABANI MALZEMESİ: 

Kabin (tabanı, tavan ve duvarlar), yeterli mukavemetli malzemeden yapılmalı, gerek çok kolay yanabilme ve gerekse çıkabilecek gaz ve dumanın cinsi ve miktarı itibariyle tehlikeli olabilecek malzemelerden yapılmamalı, taban kaymaya neden olabilecek malzemeden olmamalıdır.

b) KABİN VE KAT KAPISI ETEĞİ SACI: 

Her kabin eşiğinin altında en az karşıdaki durak kapısı genişliğinde ve otomatik kapılı asansörlerde kat kapılarında kat kapısı genişliğinde etek sacı bulunmalıdır. Kabin eteği sacı en az 75 cm yüksekliğinde olmalıdır.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 25

c) HAVALANDIRMA: 

Deliksiz yüzeyli kapıları olan kabinlerde, kabinin alt ve üst kısımlarında havalandırma menfezleri bulunmalıdır. Kabinin üstündeki havalandırma menfezlerinin etkili alanı, kullanılabilir kabin alanının en az %1’i olmalı ve bu değer alt kısımdaki menfezlere de uygulanmalıdır. Havalandırma deliklerinin tasarımı, 10 mm çapında düz demir bir çubuğun, içeriden dışarıya geçirilmesini engelleyecek şekilde olmalıdır. Özellikle insan asansörlerinde alt menfezlerin bulunmaması durumunda kabinde cebri havalandırma yapılmalıdır.

 

6. KABİN ve KAT KAPILARI

a) KABİN KAPI ARASI MESAFE (*): 

Otomatik kapılı asansörlerde max. 35 mm, yarı otomatik kapılı asansörlerde max. 20 mm olmalıdır. Kabin kapısı olmayan asansörlerde kuyu boyunca kapı düzlemi ve kabin eşiği ile kuyu duvarı arasında yukarıdaki ölçülere uygun çıkıntısız, düz bir satıh olmalıdır. Otomatik kapılı kabinlerde bu düz satıh kilit açılma bölgesi boyunca aranmalıdır.

b) DİKDATÖRLER: 

Görev yapacak durumda olmalı, dikdatör lastikleri aşınmış olmamalı, ayarlı olmalıdır.(Amortisör)

c) YAYLAR: 

Görev yapacak durumda olmalı, kapı yayları kırık olmamalı, ses yapmamalı, ayarlı olmalıdır.

d) KAT NUMARALARI: 

Okunur halde olmalı ve eksik olmamalıdır. Kabin ve kat kapılarının her ikisinin de otomatik olduğu asansörlerde kat numaraları aranmaz.

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 27

e) KABİN KAPISI/FOTOSEL/EŞİK KONTAĞI: 

Kabin kapısı yüzeyleri deliksiz olmalı, kabinin durağa gelişini gözlemek amacıyla durak kapılarında pencere varsa kabin kapısına da pencere konulmalıdır. Kabin durak seviyesinde dururken her iki pencerenin konumu çakışmalıdır. Kabin kapısının otomatik olması ve kabin durakta durduğu sürece açık kalması durumunda bu pencere gerekli değildir. Kapı ve kasalar vücut kısımlarının elbise veya cisimlerin sıkışmasından meydana gelebilecek tehlikelerin mümkün olduğunca az olduğu bir yapıya sahip olmalıdır. Makina gücü ile çalışan kapılar bir kapı panelinin çarptığı kişilerin maruz kalacağı zararları en aza indirecek bir yapıya sahip olmalıdır, bu nedenle sıkışma kontağı aranmalıdır.

Kabin, herhangi sebepten ötürü beklenmedik bir şekilde kata yakın durursa kabindeki şahısların kabini terk edebilmeleri için; kabin kapısı, tam otomatik kapılarda ise kabin kapısı ve müşterek olarak tahrik edilen durak kapıları, kabin içinden elle, kısmen ya da tam olarak açılabilmelidir. Kapısız asansör kabini girişlerinde, kabin eşiği ile kuyu duvarı arasında ezilip sıkışma tehlikesini en aza indirmek için fotosel ya da eşik kontağı bulunmalıdır. Kabin kapısı katlanır kapı ise kabin kapısı tamamen açılmadan kat kapısı açılmamalı ve kabin kapısı tamamen kapanmadan kabin hareket etmemelidir. Kabin kapısı sac malzemeden yapılmış olmalıdır. Tam otomatik kapılarda ise fotosel ya da ışık barası aranmalıdır. Bu durumda 6)b-c-d, 7)a-b ve 8)a-b-c maddelerinde sözü edilen şartlar aranmamalıdır.

 

7. KAPI CAMLARI

a) SAĞLAMLIK (*): 

Sabitlenmesi uygun olmalı, kırık ya da çatlak olmamalıdır.

b) TELLİ CAM (*): 

Kapı camları telli cam olmalıdır. Cam genişliği 150 mm yi geçtiği takdirde lamine cam kullanılmalıdır.

 

8. KAPI KİLİTLERİ

a) FİŞ PRİZLER (*): 

Asansör seyir halinde iken kabin içinden kapının itilmesi durumunda asansör durmamalıdır. Fiş priz devrelerinde kısa devre ya da arıza olmamalıdır.

b) KİLİTLERİN ÇALIŞMASI (*): 

Kilitler kısa devre olmamalı, kabin katta iken kapılar açılabilmelidir. Kabin seyir halinde iken kilit kolları pompaya sürtünmemelidir. Kabin seyir halindeyken kilit diline basıldığında motor ve fren devresi beraber kesilmelidir. Kat kapılarında kapı açma kilit delikleri bulunmalı, gerektiğinde kapılar kilit anahtarı ile açılabilmelidir. Otomatik kapılarda kabin katta değil iken kat kapısı kilidi kullanılarak elle açılabilmeli, bırakıldığında kendisi otomatik olarak kapanmalıdır.

c) ÇİFT EMNİYET: 

Kilitler çift emniyetli olmalı, çift emniyet pimleri kırık ve iptal edilmiş olmamalı, çift emniyet karşılıkları olmalıdır.

9. KABİN SEYRİ

a) SARSINTI: Seyir sırasında sarsıntı olmamalıdır.
b) SÜRTÜNME: Seyir sırasında sürtünme olmamalıdır.
c) SES: Seyir sırasında ses olmamalıdır.

10. KAT SEVİYE AYARLARI

a) KAT SEVİYE AYARLARI: Asansör her katta durdurulduğunda kabin normal kat seviyesini (max. ±3 cm) geçmemelidir. Kabinin boş ve dolu durumlarına göre iniş ve çıkış ayarları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

11. DIŞ KUMANDA BUTONLARI VE GÖSTERGELER

a) KAT BUTONLARI: Butonlar gerilim altındaki kısımlarına ulaşılmayacak şekilde kutular içinde olmalı, fonksiyonel olarak işlevini yerine getirmelidir.

b) GÖSTERGELER: Göstergeler fonksiyonel olarak işlevini yerine getirmelidir (sesli yön, meşgul, katta, kumanda alındı, servis dışı). Gerilim altındaki kısımları izole edilmiş olmalıdır.

12. İÇ KUMANDA BUTONLARI ve GÖSTERGELERİ

a) DUR BUTONU / KAPI AÇMA BUTONU (*): Dur butonu, basıldığında asansörü durdurmalı ve asansörün yeniden çalıştırılması ancak ikinci kez bilinçli bir hareketle mümkün olmalıdır. Yani dur butonu iki konumda kararlı olmalı, durdurma konumu belirtilmiş olmalıdır. Dur butonu diğer butonlardan ayırt edilebilecek şekilde işaretli olmalıdır.

Kabin kapıları otomatik ve yüzeyleri deliksiz olan asansörlerde dur butonu aranmamalı ancak kapanma hareketini ters yöne çevirecek bir tertibat (kapı açma butonu) bulunmalıdır. Kapı açma butonu asansör kabini katta iken çalışmalı, kapanmakta olan kapıyı açmalı, asansör hareket aldığında devre dışı kalmalı, asansörü kat arasında durdurup açmamalıdır.

b) İMDAT BUTONU (*): İmdat butonu, kabin arızalarında ya da acil durumlarda dışarıdan yardım istemek için bulunmalı, acil durum aydınlatması besleme kaynağından beslenmeli, zil, diafon, harici telefon veya benzeri bir düzenek şeklinde olmalıdır. 30 m üzerinde seyir mesafesinde kabin ile makina dairesi arasında diafon tesisatı olmalıdır.

c) KUMANDA BUTONLARI: Kumanda butonları, üzerinde ya da yanında ilgili olduğu kat, fonksiyonu adresli, ışıklı tam çalışır durumda olmalı, gerilim altındaki kısımları izole edilmiş, korunmuş, eksiksiz olmalıdır. Kabin kapısı otomatik olan asansörlerde kapı açma butonu mutlaka aranmalıdır. Kabin havalandırılması cebri bir sistemle yapılıyorsa ilgili buton vs. çalışıyor olmalıdır. İç kumanda butonları, dış kumanda butonlarından öncelikli olarak çalışmalıdır.

d) GÖSTERGE: Gösterge fonksiyonel olarak çalışıyor olmalıdır. Kat ve kabin kapılarının otomatik olduğu durumlarda kabin kat göstergesi aranmalıdır.

13. KABİN AYDINLATMASI

Kabin aydınlatmaları, motoru besleyen devreden bağımsız bir devre olmalı, ana şalter yakınına konulan bir şalterle devre dışı edilebilmeli ve adreslenmelidir.

a) SEYİR HALİNDE AYDINLATMA: Seyir halinde aydınlatma olmalıdır. Bu aydınlatma kumanda butonları üzerinde yeterli görüşü sağlamalıdır.

b) SABİT AYDINLATMA: Kabin sabit bir aydınlatma tesisatı ile donatılmalı, aydınlatma akkor flamanlı lambalarla yapılıyorsa en az iki lamba paralel bağlanmalıdır. Her iki kapısı da otomatik olan ve katta kapıları kapalı olarak bekleyen asansörlerde sabit aydınlatma aranmayabilir.

c) ACİL AYDINLATMA: Normal aydınlatmanın yapılamadığı durumlarda devreye girmek üzere 1 w gücündeki bir lambayı en az bir saat süreyle yakabilecek kapasitede, otomatik şarjlı bir acil durum aydınlatma düzeneği bulunmalıdır. Bu düzenek gücü hesaplanırken imdat butonunu da besleyecek kapasitede olması sağlanmalıdır.

Seyir sabit acil

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 29

14. KULLANMA TALİMATI

Kullanma talimatlarındaki büyük harfler 10 mm, küçük harfler 7 mm’den az olmamalıdır.

a) ZEMİN KATTA: Zemin katta okunabilir kullanma talimatı ve kapasite etiketi olmalıdır.

b) KABİN İÇİNDE: Kabin içinde, okunabilir kullanma talimatı ve kapasite etiketi olmalıdır.

 

15. AŞIRI YÜK OTOMATİĞİ

a) ÇALIŞMASI: Aşırı yük otomatiği, asansörün taşıyabileceği en fazla yük aşıldığında kumandayı keserek kabinin hareketini durduran ve kilitleyen düzenektir. Ayarlı, çalışır durumda olmalıdır. Yapım itibariyle kabin altına konan switchler ya da halat gerginliğinden karşılaştırmalı tipler veya load cell’ler bu amaçla kullanılabilir.

 

16. KABİN ÜSTÜ

a) PARAŞÜT KONTAĞI (*): Hız regülatörü ya da başka bir tertibat uygun bir elektrik emniyet tertibatı yardımıyla, kabin hızı regülatörün devreye girdiği hıza ulaşmadan asansör motorunu durdurmalıdır. Kapağı kapalı, kontakları normalde kapalı konumda ve montajı uygun olmalı, regülatörün kilitleme hareketi ile kabindeki güvenlik tertibatı birlikte çalışmalıdır.

b) PARAŞÜT SİSTEMİ VE HALAT BAĞLANTILARI (*): Paraşüt sistemi çalışır durumda olmalı, halat bağlantıları uygun biçimde yapılmalı, halat bağlantılarında çift kelepçe olmalıdır. 1 m/s’den büyük hızlarda kaymalı güvenlik tertibatı kullanılmalıdır. Her iki fren bloğu aynı anda hareket almalı, kurtağızları içinde olmalı, kontra somunları bulunmalı, çalışmasını engelleyici aşırı yağlardan ve pasdan arınmış olmalıdır.

Altında insan trafiği olan kuyularda ve hızı 2.5 m/s üstündeki asansörlerde karşı ağırlıkta da paraşüt sistemi aranmalıdır. Karşı ağırlıkta paraşüt sistemi, kabin paraşüt sisteminden % 10 daha yüksek hızda çalışmalıdır.

c) HALAT BAĞLANTILARI (*): Halat uçları, kabine ya da askı noktalarına kurşun dökülmüş

soketler, halat kilitleri, en az üç uygun halat klemensiyle bağlanan kurt gözü, konik soket, presle sıkıştırılmış boru ya da aynı derecede güvenli başka bir sistemle bağlanmış olmalıdır. Halat bağlantılarında, kurt gözü ve şişeli bağlantılar dışında çift klemens kullanılmalıdır. Klemens yönleri taşıyıcı halatı boğmayacak, ezmeyecek şekilde olmalı, kontra somun ve kopilyalar eksiksiz olmalıdır.

Palangalı asansörlerde kasnak mil ve kamaları kontrol edilmeli, kasnakta halat atma pimi aranmalıdır. Halat bağlantı noktasında bağlantılar kontrol edilmeli ve halat gevşeme kontağı aranmalıdır.

d) KABLO VE BAĞLANTILARI: Kablo ve bağlantıları adreslenmiş, tehlike yaratmayacak şekilde yalıtılmış olmalıdır. Bağlantılar, klemensler, konnektörler, pano, buat ya da tabloların içinde bulunmalı, kaza ile kısa devre edilmesi asansörün çalışması için tehlike yaratan klemensler, yapım şekilleri itibariyle bu tehlikeyi önlemiyorsa birbirinden açık bir şekilde ayrılmalı, kesintisiz bir mekanik koruma sağlamak için iletken ve kabloların koruyucu kılıfları şalter kutuları veya cihazların içine kadar sokulmalı ve uygun bir rakor içinde son bulmalıdır.

Emniyet devrelerinde kullanılan konnektörler, yanlış takılmaya meydan vermeyecek bir yapıya sahip olmalıdır. Eğer hareketli parçalar veya muhafazaların keskin kenarları nedeniyle bir zedelenme tehlikesi varsa elektrik emniyet tertibatına giden iletkenler mekanik olarak korunmalıdır.

e) PATENLER: Patenlerin ayarları yapılmış olmalı, patenlerde aşınma olmamalıdır. Her kabin iskeletinde ikisi taban ikisi tavan hizasında olmak üzere en az dört kılavuz ray pabucu bulunmalıdır. Ray pabuçları veya bunların elemanları kolaylıkla sökülüp değiştirilebilmelidir.

f) KOROZYON DURUMU: Kabinin çelikten yapılmış kısımları korozyona dayanıklı bir malzeme ile boyanmalı, korozyon ya da korozyon başlangıcı görülmemelidir.

g) CİVATA BAĞLANTILARI: Civatalar uygun monte edilmiş olmalıdır. Civata bağlantıları eksiksiz olmalı, gevşek bağlantı bulunmamalıdır.

h) BAKIMCI KUMANDASI: Asansörün bakım ve kontrol çalışmasını kolaylaştırmak üzere kabin üstünde kolay erişilebilir bir kumanda düzeneği bulunmalıdır. Bu düzenek iki konumlu bir şalterle devreye alınmalı ve normal asansör işletimini devre dışı bırakmalı (normal kumandalar, otomatik kapı açma-kapama) ve asansörün tekrar çalışması bakım kumandası şalterinin tekrar çalıştırılması ile mümkün olmalıdır.

Kabin hareketi, kumanda butonlarına basılı tutulduğu sürece mümkün olmalı, butonlar yanlış kullanımı önlemek için adreslenmiş olmalıdır. Kabin hızı 0.63m/s’yi aşmamalı, asansörün çalışması normal emniyet düzenine bağlı kalmalıdır. Bakım kumandası varsa bir durdurma düzeneğine de sahip olmalıdır.

ı) KURTARMA KAPAĞI: Kabin tavanında insanların kurtarılması için bir kurtarma kapağı varsa boyutları en az 35×50 cm olmalı, kurtarma kapakları kabin üstüne doğru açılmalı ve açıldığında kabini durduracak, açık kaldığı sürede hareket ettirmeyecek bir elektriksel devre sağlanmalıdır. Kapak açıldığında kabin üstünden taşmamalıdır. Asansörlerde bir ya da iki girişi kapısız olan kabinlerde, insanların kurtarılması ya da boşaltılması için kurtarma kapağı bulunmalıdır. 11 m’yi kapısız geçen seyirlerde imdat kapısı bulunmalıdır.

i) TEMİZLİK: Kabin üstü, temiz, kaymaz durumda olmalıdır. Fren blokları, paraşüt kontağı, patenler tozsuz, aşırı yağsız, çalışır durumda olmalıdır.

 

17. KARŞI AĞIRLIK

a) HALAT BAĞLANTILARI (*): Halat uçları karşı ağırlığa veya askı noktalarına, kurşun dökülmüş soketler, halat kilitleri, en az üç uygun halat klemensiyle bağlanan kurt gözü, konik soket, presle sıkıştırılmış boru ya da aynı derecede güvenli başka bir sistemle bağlanmalıdır. Halat bağlantılarında, kurt gözü ve şişeli bağlantılar dışında çift klemens kullanılmalıdır. Klemens yönleri taşıyıcı halatı boğmayacak, ezmeyecek şekilde olmalı, kontra somun ve kopilyalar eksiksiz olmalıdır.

Palangalı asansörlerde kasnak mil ve kamaları kontrol edilmeli kasnakta halat atma pimi

aranmalı, halat bağlantı noktasında bağlantılar kontrol edilmelidir.

b) KARŞI AĞIRLIK DENGESİ: Akım ölçümleri ya da kabin ve karşı ağırlık kuyu orta noktasına getirilir, kabin içine ½ * beyan yükü kütle ilavesiyle asansör enerjisi kesilip fren açılarak kabin aşağı-yukarı yönde hareket ettirilerek test edilebilir.

c) KARŞI AĞIRLIK KARKASI: Karşı ağırlık, üst üste dizilen bloklardan oluşuyorsa, bunların yerinden çıkmasını önlemek için gerekli tedbirler alınmalıdır. Bu amaç için, ağırlık bloklarını sıkıca tutan bir iskelet ya da ağırlığın, metal bloklardan oluşması ve asansörün beyan hızının 1 m/s’yi aşmaması durumunda, en az iki adet olmak üzere bağlantı tijleri kullanılmalıdır.

d) PATENLER: Patenler, eksik, aşınmış, ayarları bozuk olmamalı, patenlerde boşluk ve aşırı yağ birikimi olmamalıdır. Ray pabuçları veya bunların elemanları kolaylıkla sökülüp değiştirilebilmelidir. Paten blokları sabitleme civataları tam olmalı, paten boşlukları karşı ağırlıkta sallanma yaratmamalıdır.

e) CİVATA BAĞLANTILARI: Civata bağlantıları, eksik, kontra somunlar gevşek, kopilyalar eksik olmamalıdır. Karkas bağlantıları sadece kaynak ile yapılmayıp, civata bağlantısı ve kaynak bağlantısı beraberce kullandırılmalıdır.

 

18. HALATLAR

Taşıyıcı halatlar birbirinden bağımsız olmalıdır. Taşıyıcı halatlar en az iki adet olmalı, min. 8 mm çapında halat kullanılmalıdır. 2.5 m/s hız ve üstündeki asansörlerde dengeleme halatı kullanılmalı,

3.5 m/s hız ve üstündekilerde gergi makarasının atmaması için bir sistem bulunmalıdır.

a) HALATLARDA TELLENME (*): Halatlarda tellenme, deformasyon, parlama olmamalıdır.

b) HALAT GERGİNLİĞİ: Halat boyları uygun, eşit, gerginlikleri ayarlı, dengeli yüklenmiş olmalıdır. Halatların uzunluklarını ayarlamada kullanılan tertibat, ayardan sonra kendiliğinden gevşemeyecek bir yapıda olmalıdır.

c) HALATLARDA YAĞLANMA: Halatlar aşırı yağlı ya da tümüyle yağsız olmamalıdır.

 

19. KABİN ve KARŞI AĞIRLIK KILAVUZ RAYLARI

a) MONTAJ: Kılavuz raylar bağlantı aksamı ve ek yerleri güvenlik tertibatının çalışmasından veya kabinin dengesiz yüklenmesiyle oluşan eğilmelerden kaynaklanan kuvvetlere yeterince dayanım göstermelidir. Kılavuz rayların konsollara ve binaya tespiti binanın normal oturmasından veya betonun çekmesinden kaynaklanan etkileri ya kendiliğinden ya da basit bir ayarlama ile dengelemeye olanak vermelidir.

Kılavuz rayların yerinden kurtulmasına yol açabilecek şekilde, bağlantı elemanlarının dönmesi önlenmelidir. Karşı ağırlık tam kapanmamış tampon üzerine otururken kabin rayının uzunluğu yukarı yönde 0.1+0.035v2 kadar seyir mesafesine müsaade etmelidir. Kılavuz rayları kuyu tavanı ya da kuyu tabanında sabitlenmiş olmalı, (sadece bir taraftan bağlanmalı diğer ucu boşta olmalıdır) kuyu boyunca patenlerin çıkmasına neden olacak boşluk olmamalıdır. Tandör teli kullanılmış ise en az 4 adet olmalıdır. Kılavuzlama takozları uygun olmalıdır. Raylar birbirlerine kaynak kullanılarak tutturulmamalıdır.

b) TEMİZLİK: Paslanma, kirlilik, aşırı yağlanma olmamalıdır.

c) YAĞLAMA: Yağsız olmamalıdır.

 

20. ANA BESLEME TABLOSU

Asansör kontrolü nasıl yapılır ? 31

a) ANA ŞALTER-SİGORTALAR: Makina dairelerinde her asansör için bütün gerilim altındaki iletkenleri kesecek bir ana şalter bulunmalıdır. Bu şalter asansör kullanımı ile ilgili normal şartlarda

meydana gelebilecek en yüksek akımı kesebilecek kapasitede olmalıdır. Bu şalter, kabin aydınlatması varsa kabin havalandırması, kabin üstünde bulunan priz-makina ve makara dairesi aydınlatması­makina dairesinde bulunan priz-asansör boşluğu aydınlatması-alarm tertibatının akım devrelerini kesmemelidir.

Bu ana şalter sabit açık ve kapalı konumlara sahip olmalıdır. Bu şalter 3 faz ve nötrü kesmeli, motor güç devresine ait besleme sigortaları uygun değerde ve otomatik olmalıdır. Ana şalter yerine 4’lü grup otomat kullanılabilir. Yukarıda sözü edilen ana şalterin kesmediği kuyu, kabin ve makina dairesi devreleri ayrıca aşırı akıma ve kısa devre akımına karşı sigortalarla korunmuş olmalıdır.

b) KABLO VE BAĞLANTILARI: Makina ve makara daireleri ile asansör boşluğunda kullanılan kablo ve iletkenler TS standartlarındaki tiplerden seçilmeli, direkt dokunmaya karşı korunma en az IP 2X derecesine sahip muhafazalarla yapılmış olmalı, nötr ve koruma iletkenleri daima ayrı olmalıdır. Gerilim altındaki çıplak bölümler arasında en az 10 mm açıklık olmalı, etiket bulunmalı, tablonun metal gövdesi ile gerilim altında olmayan tüm bölümleri topraklanmalıdır. İletkenlerin bağlantısı yalıtkan parçalar üzerinde yapılmış olmalıdır. Kablo kesit ve tür bakımından uygun ve bağlantılar normal olmalıdır.

c) KAÇAK AKIM RÖLESİ: Bina sisteminde makina dairesi için diğer ortak kullanma alanları devrelerinden bağımsız bir koruma tesis edilmiş ise bunun öncelikle asansör kuvvet panosu içinde olması tercih edilir. Böyle bir koruma binadaki ana dağıtım sistemi içinde (aşağıda) salt asansör sistemi için tesis edilmiş ise kabul edilir. Aşağıda ve diğer ortak kullanımla ilgili ve asansörü de içeriyorsa mutlaka kuvvet panosu içinde olması sağlanmalıdır. Mevcut bulunan kaçak akım rölesi 30 mA’lik hayat kurtarma eşikli olmalı ve asansör elektrik sisteminin tümünü korumalıdır.

 

21. KUMANDA PANOSU

a) MUHAFAZA DURUMU: Metal muhafazalı, kapaklı düzgün sabitlenmiş olmalı, direkt dokunmaya karşı korunmuş olmalıdır.

b) BESLEME KABLOSU: Besleme kabloları, uygun kesit ve özellikte seçilmiş, muhafaza içinde, bağlantısı uygun olmalıdır. Ana besleme tablosundan kumanda panosuna kadar olan tesisat elektrik iç tesisler yönetmeliğine uygun olmalıdır.

c) KABLO BAĞLANTILARI: Uygun özellikte, tehlike yaratmayacak şekilde yalıtılmış, bağlantılar, terminaller, klemensler üzerinde olmalıdır.

d) FAZ SIRALI KORUMA RÖLESİ: Bir hattın iletkenliğini yitirmesi ve faz sırası değişmesi olasılığına karşı sistemi korumak için sıralı faz koruma rölesi bulunmalı, her faz için kontrolü yapılıp çalışır durumda olduğu gözlenmelidir. Özellikle kademesiz hız kontrollü asansörler kendi sistemleri içinde bu güvenliği sağlamış olabilir. Bu durumda ayrıca bir röle görülmeyebilir, çalışması test edilmelidir.

e) TERMİK RÖLE (1.HIZ-2.HIZ): Ana şebekeye direkt bağlı motorlar, bütün gerilim altındaki iletkenlerde beslemeyi kesecek, elle tekrar kurulabilir tipte bir otomatik devre kesiciyle, aşırı yüke karşı korunmalıdır. Farklı devrelerden beslenen sargılar da (1. Hız, 2.Hız) bu koşul sağlanmalıdır. Otomatik devre kesici elle kumanda haricinde termistör ile de devreye alınabilir. Ayarları kontrol edilmelidir.

f) ARK DURUMU: Kontaktörlerde ark olmamalı, kontakları temiz olmalıdır.

g) SİGORTALAR: Anma değerleri, tipi amacına uygun, kısa devre edilmemiş olmalıdır.

h) MONTAJ: Pano işletme sırasında ortaya çıkan mekanik zorlamalara nem ve ısı etkilerine dayanıklı zor tutuşan yapay ya da metal gereçlerden yapılmalıdır. Pano ve pano içi malzemeler uygun sabitlenmiş olmalı, önünde uygun müdahaleye olanak veren 0.7 m boşluk ve yanında ise 0.5 m geçiş olmalıdır.

 

22. MAKİNA ve MOTOR ÇALIŞMASI

a) SES: Makina motor sessiz çalışmalıdır.

b) TİTREŞİM: Makina motor titreşimsiz çalışmalı, kaplin bağlantıları ve sıfırlama montajı uygun olmalıdır.

c) YAN YATAK: Yan yataklarda aşınma olmamalıdır. Montajı uygun olmalı, yağlaması yapılmış olmalıdır. Yan yatak yoksa halatların kasnak üzerinden çıkmasını önleyici bir tertibat olmalıdır.

d) DİŞLİ SİSTEMİ: Dişli sisteminde boşluk olmamalıdır.

e) VOLAN: Volan salgılı dönmemeli, montajı uygun yapılmış olmalıdır. Eğer volan yoksa mutlaka bir elle kurtarma düzeneği bulunmalıdır. Volan üzerinde aşağı ve yukarı yönleri işaretlenmiş olmalıdır.

f) YAĞLAMA: Makina motor çalışması için yeterli miktarda yağlama yapılmış olmalı, yağ kaçağı olmamalı, yağ kirlenmiş olmamalıdır.

g) TEMİZLİK: Makina motor çalışmasını güçleştirecek kirlilik ya da paslanma olmamalı, yağ kaçakları temizlenmelidir.

h) MONTAJ: Uygun şekilde yapılmalı, titreşim giderici lastik takoz ya da köpük takozların durumu uygun olmalı, makina kaidesinde titreşim gözlenmemelidir. Makinanın hareketli parçalarının tamamı binadan lastik takozlarla izole edilmiş olmalıdır. Makina-Motor bağlantısında lastik bağlantılı kaplin kullanıldı ise kaplin lastiklerinde boşluk olmamalı, normal bağlantılı kaplin ve makina-motor tespit civataları tam olmalıdır.

ı) MOTOR TERMİNAL BAĞLANTILARI: Elektrik motorlarına ait bağlantılar çalışma sırasında meydana gelebilecek titreşimlere dayanıklı biçimde seçilmeli, bağlantılar kapaklı bir terminal içinde bağlantı noktasına kadar izolatör içinden geçirilerek yapılmalıdır.

 

23. TAHRİK ve SAPTIRMA KASNAĞI

a) KANALLARIN DURUMU: Tahrik ve saptırma kasnağı kanallarında aşınma olmamalıdır.

b) SARILMA AÇISI: Sarılma açısı uygun olmalıdır. Bu açı min. 160-1650 olmalıdır. Tahrik kasnağı ve halat çapları oranı 40 olmalıdır.

c) SAPTIRMA KASNAĞI MİL VE YATAKLARI: Montajı uygun olmalı, aşınma olmamalı, gresörlük bulunmalı, civata bağlantıları ve sabitlenmesi uygun olmalıdır.

 

24. FREN ve EKİPMANLAR

a) ÇALIŞMASI (*): Asansörde otomatik olarak çalışan ve şebeke geriliminin ya da kumanda geriliminin kesilmesi durumlarında devreye giren bir fren sistemi bulunmalıdır. Frenleme sistemi sürtünme ile etki eden bir elektro mekanik frene sahip olmalıdır. Elektro mekanik fren beyan yükünden %25 fazla yüklü kabini yalnız kendi etkisiyle durdurabilmelidir. Fren tamburu veya diski üzerindeki frenleme etkisinin sağlanmasına katkıda bulunan frene ait mekanik parçaların tümü ikişer adet olmalı ve parçalardan birinin devre dışı kalması durumunda dahi, beyan yüklü kabini emniyetle durduracak ölçüde frenleme etkisini sağlayacak bir yapıya sahip olmalıdır.

Fren tamburu veya diski, tahrik kasnağı ile doğrudan mekanik bağlantılı olmalıdır. Normal çalışmada frenin açık kalması elektrik akımının kesintisiz uygulanmasıyla sağlanmalıdır. Bu akımın kesilmesi birbirinden bağımsız en az iki elektrik cihazı ile sağlanmalıdır. Bu amaçla tahrik motorunun akımını kesen cihazlarda kullanılabilir. Asansörün durması sırasında bu cihazlardan birisinin ana kontaklarının açmaması durumunda, en geç bunu takip eden hareket yönü değişiminde asansörün hareketi engellenmiş olmalıdır.

Fren bobinini besleyen elektrik enerjisinin kesilmesiyle birlikte, fren ilave bir gecikme olmaksızın etkili olmalıdır. Fren kabin beyan yükünün %125’i ile yüklü ve kabin aşağı giderken motora ve frene giden enerjinin kesilmesiyle test edilebilir. Frenleme fren tamburu veya diski üzerinde en az iki fren çenesi, fren pabucu veya fren bloğunun tatbikiyle sağlanmalıdır. Fren pabuçlarının basıncı kılavuzlanmış, basınç altında çalışan yaylar veya ağırlıklarla sağlanmış olmalıdır. Kopilya ve segmanlar kontrol edilmeli, çalışırken sürtünme olmamalıdır. Fren çenelerini tutan tijde kontra somun aranmalıdır.

b) BALATALAR: Fren balataları aşınmış olmamalıdır.

c) FREN KOLU:Tahrik sisteminde bir elle kata getirme tertibatı varsa, fren elle açılabilmeli ve elle açma kolu bırakıldığında kendiliğinden kapanmalıdır. Kapanmaması durumunda bir elektrik kontağı makinanın çalışmasını engellemelidir. Bu amaçla kasnak üzerinde hareket yönü belirtilmiş (aşağı­yukarı) ve halatlar kat seviyelerini belirtecek şekilde boyanmış olması sağlanmalıdır.

 

25. REGÜLATÖR (Makine Dairesi)

a) REGÜLATÖR (*): Kabin güvenlik tertibatını çalıştırmak için hız regülatörü beyan hızının %115’ine eşit bir hıza erişmesinden sonra devreye girmelidir. Regülatörün devreye girme süresi güvenlik tertibatı çalışıncaya kadar tehlikeli hızlara ulaşılmasına olanak vermeyecek kadar kısa olmalıdır. Beyan hızının üstündeki hızlarda ve halat gevşemesinde regülatör swıtchi devreyi kesmelidir.

Güvenlik tertibatını çalıştıracak dönüş yönü ve hangi hızda çalışacağı üzerinde belirtilmelidir. Regülatörü çalışma hızı ile asansörün beyan hızı aynı olmalıdır. Regülatör lastiği ve yayının kontrolü yapılmalıdır. Regülatör kilitleme yönü aşağı iniş yönünde olmalıdır. Kuyu altında insan trafiği varsa karşı ağırlıkta da regülatör ve fren olmalıdır. Kasnak ve halat çapı oranı 30 olmalıdır.

26. SINIR KESİCİLER

Asansörde hem elektrikli hem mekanik sınır kesicileri bulunmalıdır. Bu kesiciler durak seviyelerinin aşılması durumunda mümkün olduğunca çabuk çalışacak bir şekilde yerleştirilmeli, ancak normal işletmeyi aksatmamalıdır. Bunlar kabin ve karşı ağırlık tamponlarına değmeden çalışmalıdır, asansörün tahrik tertibatını durdurmalıdır. Bir sınır kesicinin açılması her iki yönde de motorun hareketini önlemelidir. Elektrikli sınır kesici mekanik sınır kesiciden önce çalışmalıdır.

Güvenlik kesicisi bulunan asansörlerde elektrikli sınır kesici bulunmayabilir. Elektrikli sınır kesici kumanda devresini, mekanik sınır kesiciler motor ve fren devresini açmalıdır. Sınır kesicilerinin çalışmasından sonra asansörün tekrar devreye alınması ancak yetkili bir kişinin müdahalesiyle mümkün olmalıdır. 3.5 m/s ve üzerindeki hızlara sahip asansörlerde yavaşlatma tertibatı bulunmalıdır. Elektronik sürücülü asansörlerde elektrikli limit kesiciler kullanılmış ise motor devresi ve fren devresi birbirine seri bağlanmış iki kontaktör vasıtası ile kesilmelidir.

a) ALT SINIR KESİCİ (*): Kabin en alt durakta iken mekanik olarak fren açıldığında kabinin aşağı hareketi ile kesici füzenin enerjiyi kestiği gözlenmelidir. Kesici şalter kolları uygun olmalıdır.

b) ÜST SINIR KESİCİ (*): Kabin en üst durakta iken mekanik olarak fren açıldığında kabinin yukarı hareketi ile kesici füzenin enerjiyi kestiği gözlenmelidir. Kesici şalter kolları uygun olmalıdır.

c) ŞALTER: Çalışır durumda olmalı, muhafazası, bağlantıları, montajı ve şalter bıçakları uygun olmalıdır. Kablo izolasyonu ve bağlantıları elektrik iç tesisler yönetmeliğine uygun olmalıdır.

27. TOPRAKLAMALAR

a) VARLIĞI, UYGUNLUĞU: Asansörün sabit ve hareketli bölümlerinde bulunan elektrik enerjisi iletiminde kullanılmayan bütün iletken malzeme toprak kaçak rölesi üzerinden topraklanmalıdır. Makina dairesindeki topraklama klemensi ya da barası ile, arıza durumunda gerilim altında kalabilecek her biri bağımsız topraklanmış asansör parçaları arasındaki iletken bağlantısı ve kesiti kontrol edilmeli, metal ekipmanların topraklanmış olduğu gözlenmelidir (Topraklamalarda seri bağlantı olmamalıdır).

Bina dağıtım sisteminden asansör makina dairesi kuvvet panosuna gelen kolon hattı kesiti 16 mm2’den küçük ise topraklama iletken kesiti 16 mm2’den az olmamalıdır. Kolon hattı kesiti 16 mm2’den büyük ise topraklama iletkeni kesiti en az nötr iletken kesiti kadar olmalıdır. Motora giden topraklama iletken kesiti en az faz iletkeni kesitinde (4 mm2’den az olmayacak), canlı uç taşıyan cihazlar ve gerilim taşımayan ekipmanlar ise 4 mm2’den küçük olmayacak mekanik olarak dayanımı sağlanmış izoleli iletken ile topraklanmalıdır.

28. MAKİNA DAİRESİ

Hareketli parçaların olduğu yere en az 0.5 m geçiş yeri olmalı, kurtarma operasyonu içine 0.5×0.6 m genişliğinde bir alan bulunmalıdır. Kuyu üstü ile tavan arasında 2 m makina üstü ile tavan arasında 0.3 m mesafe bırakılmış olmalıdır. Makina kaidesinin en az iki tarafı serbest olmalı ve regülatör, kesici gibi

cihazlara kolayca erişilebilmelidir.

a) KUYUYA AÇILAN KAPAK: Muayene ve imdat kapıları ile muayene kapaklarının yapımına zorunlu olan durumlar dışında izin verilmez, varsa muayene kapakları 50×50 cm boyutlarında olmalı, kuyu içine açılmamalı, anahtarsız kapanabilen kilitleri olmalı, kilitli olsalar bile kuyu içinden anahtarsız açılabilecek şekilde olmalı, asansörün çalışması ancak kapı ve kapakların kapalı olması durumunda mümkün olmalıdır.

b) AYDINLATMA: Bir veya birden fazla sabit olarak tesis edilmiş aydınlatma armatürleri ile yeterli şekilde 200 lx şiddetinde (döşeme seviyesinde) aydınlatma sağlayacak şekilde aydınlatılmalıdır. Kabin, kuyu, makina daireleri aydınlatma devreleri makinayı besleyen devreden bağımsız olmalıdır. Bu husus ya ayrı bir aydınlatma hattıyla, ya da ana şalter tarafından ayrılan bir hatla beslemek suretiyle yapılabilir. Makina dairesi, asansör boşluğu ve kuyu alt boşluğu aydınlatması için makina dairesi girişi yakınına bir şalter konulmalıdır. Makina dairesi, asansör boşluğu ve kuyu alt boşluğu için konan şalterler tarafından kesilen her devre aşırı akıma karşı ayrı ayrı korunmalıdır.

c) HAVALANDIRMA: Makina daireleri havalandırılmalıdır. Bu hacimler motorlar, kumanda cihazları ve elektrik iletkenlerini olabildiğince iyi biçimde toz, zararlı buhar ve nemden koruyacak şekilde yapılmalıdır. Binanın diğer bölümlerinden gelecek pis havanın makina dairesine girişi önlenmelidir. Makina dairesi ortam sıcaklığı +5 ve +40 derece arasında korunmalıdır. Donma ve yoğuşma riski varsa buradaki cihazların korunması için önlem alınmalıdır.

d) UYARI YÖNERGELERİ: Makina dairesinde asansörün beklenmedik bir şekilde durması halinde özellikle elle kata getirme tertibatı, elektrikli elle kumanda ve kapı kilitlerini açma anahtarının kullanımı ile ilgili ayrıntılı kurtarma talimatı bulunmalıdır. Makina ve makara dairelerine giriş için kullanılan kapı veya döşeme kapaklarının dış yüzeylerinde, ‘asansör makina dairesi’ -‘tehlike, yetkili olmayan giremez’ gibi bilgilerin yer aldığı uyarı levhası bulunmalıdır.

e) KAPI – BLOK MERDİVENİ: Halka açık olan kısımlardan makina ya da makara dairesine giriş şu şekilde olmalıdır. Makina dairelerine geçiş yolları ve bununla ilgili kapılar en az 1.8 m yüksekliğe sahip olmalı, yüksekliği 40 cm’yi aşmayan kapı eşikleri ve engeller göz önüne alınmamalıdır, makina ve makara dairelerine geçiş tercihen normal basamakları olan sabit merdivenlerle yapılmalıdır.

Bu koşul sağlanamıyorsa aşağıdakiler dikkate alınarak portatif dayama merdivenler kullanılabilir. Bu merdivenler kaymaya ve devrilmeye elverişli olmamalı, boyları 150 cm’den küçük değilse ve sabit olarak tespit edilmedikleri sürece yerleştirildiklerinde yatayla 70 derece ile 76 derece arasında bir açı olmalı, yalnız bu amaç için kullanılmalı ve giriş yeri yakınlarında daima kullanıma hazır bir şekilde bulundurulmalıdır. Makina dairesine giriş için kullanılan kapılar mutlaka kilitli ve yanmaz malzemeden yapılmış olmalıdır. Makina kaidesinin bulunduğu yükseklik 50 cm den fazla ise buraya çıkış merdiveni olmalıdır. Sabitlenmiş, yanmaz malzemeden ve yeterli mukavamette olmalıdır.

f) TEMİZLİK: Makina dairesi temiz olmalı, depo gibi kullanılmamalı, yanıcı madde bulunmamalıdır.

83 / 100 SEO Score

Cevap Bırakın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

× Destek Hattı